En de abt, hij ploegde voort

vrijdag 5 augustus Recologne zon
'En de abt, hij ploegde voort' was de kop in de literatuurbijlage van het NRC van 8 juli boven een kaartje dat mijn aandacht trok. Hierop was een route vanuit Nederland, of nauwkeuriger het Friese Nijeklooster, naar Rome getekend. Via Maastricht, en zo te zien de Via Mosana langs de Maas richting Reims, over Lyon naar Turijn, Piacenza en Lucca. Het moet een avontuur geweest zijn aan het begin van de 13e eeuw. De middeleeuwse Friese abt Emo maakte deze tocht. Hij heeft ruzie met de bisschop van Munster over het bezit van naburige kerk en gaat bij de paus zijn beklag doen. Vergezeld van een oude vriend is de abt ruim een half jaar onderweg. Maar het resultaat mag er zijn: het kerkje in Wierum blijft bezit van het Nijeklooster. Terug neemt hij een andere weg en loopt dan via Zwitserland, langs de Rijn, door Straatsburg en Keulen. Verstandig want dan zie je nog eens wat anders.
'Emo's Reis' geschreven door Dick de Boer beschrijft het beeld van die tijd. Gelijktijdig is van de hand van Ynskje Penning 'Emo's labyrint' uitgekomen. Zij heeft nauw samengewerkt met De Boer. Haar boek verhaalt meer over het wel en wee van Emo.

Kees, een van mijn tennisvrienden, schreef me n.a.v. dit stuk het volgende (ga er even voor zitten, want hij geeft zijn ideeën altijd uitgebreid aan ons medetennissers door):
'Na het bekijken van de info op jouw site krijg ik steeds meer bewondering voor de abt Emo uit Nijeklooster die in 1212 die tocht heen en terug deed. In een tijd waar de boekdrukkunst nog niet was uitgevonden, er dus geen kaarten of routeboekjes te koop waren, geen gps, tomtom of wat dan ook was zo'n 2000 km lopen over zandpaden, grindwegen of zoiets toch iets bijzonders. Goed de Romeinen deden het ruim een eeuw eerder ook in omgekeerde richting, maar die hadden paarden en strijdwagens tot hun beschikking.
Ik vraag me dan ook af hoe Emo met zijn maat de weg vond, ze liepen van plaats naar plaats, maar hoe wisten ze wat de volgende plaats op de route was? Ik zie ze aan een of andere boer al vragen in welke richting Rome ligt, waarschijnlijk had die boer omhoog gewezen. Of zouden ze op het kompas gelopen hebben?
Omdat hij abt was zal hij wel van klooster naar klooster of van kerk naar kerk gelopen hebben en bij zijn vakbroeders geslapen hebben. Het was voor de reformatie dus elke kerk leidde naar Rome. Maar abt Emo heeft Rome bereikt en is weer terug gekomen, ik wens jullie ook een goede reis en een behouden terugkeer. Ondertussen loopt Rob even de Vierdaagse en proberen wij met wat tennis in conditie te blijven.'

Wij lopen waar mogelijk ook van klooster naar klooster, van kerk naar kerk, van herberg naar herberg. Zo ging dat en zo gaat dat nog steeds. Er zijn altijd mensen die arme pelgrims onderdak verschaffen, de een voor het gewin, de ander voor zijn zielenheil.

We gaan bij Virginie, de dochter van Claude en Annick, eten. Ze woont een paar weken in een nieuwbouwhuis in Besançon en heeft een smakelijk diner voor ons bereidt. Op de avond bezoeken we een openluchtconcert. De muzikanten spelen jazz met arabische invloeden. De groep bestaat evenals het publiek uit Noord-Afrikanen en Fransen. Ze bespelen naast contrabas, cello en drums, sopraansax en een luit met 10 of 12 snaren, dat kon ik van die afstand niet zien. Wat een ritmiek. Luid applaus en een encore en merci volgen.